Hiện trạng thiếu hụt nhân lực ngành xây dựng tại Việt Nam

Thị trường xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn sôi động khi nhiều dự án hạ tầng, đô thị, công nghiệp và công trình trọng điểm được triển khai đồng thời. Khối lượng công việc tăng nhanh kéo theo nhu cầu lớn về kỹ sư, công nhân kỹ thuật và lao động trực tiếp tại công trường.

Tuy nhiên, nguồn cung nhân lực chưa theo kịp tốc độ tăng của thị trường. Thiếu hụt nhân lực ngành xây dựng đang trở thành một trong những vấn đề được nhiều doanh nghiệp và nhà thầu quan tâm.

Theo Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), nguồn nhân lực hiện chỉ đáp ứng khoảng 50–60% nhu cầu, tương đương thị trường đang thiếu khoảng 40–50% lao động trong bối cảnh khối lượng đầu tư tăng mạnh.

Vì sao ngành xây dựng ngày càng khan hiếm nhân lực?

1. Nhiều dự án được triển khai đồng thời

Một trong những nguyên nhân rõ nhất là số lượng dự án đang tăng nhanh. Đầu tư công, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, đô thị và các công trình quy mô lớn cùng bước vào giai đoạn triển khai khiến nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh.

Điều này tạo ra sự cạnh tranh nhân lực ngay giữa các nhà thầu. Doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh để nhận dự án mà còn phải cạnh tranh để tuyển được người phù hợp cho từng công trường.

2. Nhu cầu nhân lực tăng mạnh vào các giai đoạn cao điểm

Đặc thù của ngành xây dựng là nhu cầu nhân lực không phân bổ đều trong năm. Khi dự án bước vào giai đoạn cao điểm, nhiều hạng mục phải triển khai đồng thời để đáp ứng mốc tiến độ, khiến nhu cầu kỹ sư, công nhân kỹ thuật và lao động trực tiếp tăng đột biến. Đặc biệt vào các giai đoạn cuối năm hoặc khi dự án cần tăng tốc để đáp ứng mốc bàn giao.

Thực tế tại nhiều công trường hiện nay cho thấy doanh nghiệp có thể có đủ khối lượng công việc nhưng lại gặp khó khăn trong việc huy động đủ nhân sự để triển khai.

3. Lao động trẻ ít lựa chọn nghề xây dựng hơn

Công việc xây dựng có đặc thù phải làm việc ngoài trời, thường xuyên di chuyển giữa các công trường và chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết. Cường độ lao động cao cùng yêu cầu về sức khỏe khiến nghề xây dựng khó cạnh tranh với những công việc có môi trường ổn định hơn.

Theo chia sẻ từ Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam, một bộ phận lao động trước đây làm việc theo mùa hoặc theo công trình nay chuyển sang các khu công nghiệp gần nhà, nơi có thu nhập ổn định và chế độ phúc lợi rõ ràng hơn.

4. Nguồn lao động kỹ thuật chưa đáp ứng nhu cầu

Tình trạng thiếu nhân lực không chỉ xảy ra ở công nhân phổ thông mà còn xuất hiện ở các vị trí đòi hỏi chuyên môn và kinh nghiệm như kỹ sư xây dựng, kỹ sư giám sát, kỹ thuật viên, thợ cơ khí và người vận hành thiết bị.

Đây là nhóm nhân sự có vai trò trực tiếp đối với chất lượng và tiến độ công trình nên thời gian tuyển dụng, đào tạo và thay thế thường dài hơn.

Thực trạng thiếu hụt nhân lực xây dựng năm 2026

Năm 2026, tình trạng thiếu hụt nhân lực đang diễn ra trên phạm vi rộng khi nhu cầu tuyển dụng của ngành xây dựng tăng nhanh trong khi nguồn cung lao động có xu hướng thu hẹp.

Trên phạm vi toàn quốc, số lượng tin tuyển dụng ngành xây dựng trong nửa đầu năm tăng 171,96% so với cùng kỳ năm trước, đưa xây dựng trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ gia tăng nhu cầu nhân lực nhanh nhất. Trong khi đó, lượng hồ sơ ứng tuyển giảm 42,52%, cho thấy sự mất cân đối ngày càng rõ giữa nhu cầu tuyển dụng và nguồn cung lao động. (Theo Báo Lao động, ngày 30/10/2025)

Tại TP.HCM, theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, nhóm ngành vận hành máy – lao động kỹ thuật có nhu cầu tuyển dụng cao nhất với 5.094 vị trí việc làm. Trong khi đó, chỉ có 2.218 người tìm việc, đáp ứng khoảng 43,5% nhu cầu tuyển dụng của nhóm ngành này. (Theo Báo Thanh niên, ngày 22/9/2026)

Tại Hà Nội, áp lực nhân lực cũng tập trung rõ ở lĩnh vực xây dựng – hạ tầng. Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này được dự báo tăng 20% trong quý III/2026, tập trung vào các vị trí kỹ sư, lao động kỹ thuật và nhân sự vận hành. Nguồn lao động kỹ thuật có tay nghề vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng, giao thông và xây dựng đồng loạt triển khai. (Theo Báo Dân trí, ngày 26/08/2026)

Những số liệu trên cho thấy tình trạng thiếu hụt nhân lực không chỉ nằm ở số lượng lao động mà còn tập trung vào nhân sự có chuyên môn, tay nghề và kinh nghiệm, đặc biệt tại những địa bàn đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn.

Khan hiếm nhân lực đang tạo áp lực như thế nào cho nhà thầu?

1. Áp lực tuyển dụng và giữ người

Khi nhiều doanh nghiệp cùng tuyển dụng, nhân sự có kinh nghiệm trở thành nhóm được cạnh tranh mạnh. Các nhà thầu phải liên tục tìm kiếm, tuyển dụng và xây dựng chính sách để giữ chân kỹ sư, công nhân kỹ thuật và lao động lành nghề.

Một số doanh nghiệp hiện phải đưa ra mức thu nhập cao hơn để thu hút kỹ sư và lao động kỹ thuật, trong khi chi phí nhân công cũng tăng theo mức độ cạnh tranh trên thị trường.

2. Áp lực lên tiến độ công trình

Thiếu người có thể khiến việc tổ chức các mũi thi công bị hạn chế, đặc biệt khi nhiều hạng mục cần triển khai đồng thời.

Với những dự án có tiến độ gấp, việc thiếu nhân lực không chỉ ảnh hưởng đến một hạng mục mà còn có thể tác động đến chuỗi công việc phía sau.

3. Chi phí nhân công gia tăng

Khi nguồn cung lao động hạn chế, doanh nghiệp phải tăng chi phí tuyển dụng, tiền lương, phụ cấp, ăn ở và các khoản hỗ trợ khác để thu hút người lao động.

Đây là áp lực đặc biệt lớn đối với những dự án triển khai tại nhiều địa phương hoặc các công trường xa khu dân cư.

Bài toán nhân lực cần nhiều hơn tuyển dụng

Trong bối cảnh khan hiếm nhân lực xây dựng, tuyển dụng thêm người chỉ giải quyết một phần nhu cầu trước mắt. Các nhà thầu đồng thời phải chú trọng đào tạo nhân sự mới, giữ đội ngũ có kinh nghiệm, nâng cao năng suất và điều phối nhân lực linh hoạt giữa các công trường.

Khi quy mô đầu tư tiếp tục mở rộng, bài toán nhân sự sẽ không chỉ nằm ở số lượng lao động mà còn ở chất lượng, tính ổn định và khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các dự án.

Thông tin được tổng hợp bởi Công ty Cổ phần Xây dựng Minh Lâm